Het is zo’n zin die al ruim twintig jaar door collectieve hoofden spookt. “Oh, op deze plaatje kan ik de hele nachten wel dansen.” Iedereen die begin jaren 2000 ook maar een beetje naar muziek luisterde, kende ’m. En kende vooral Dansplaat, de track waarmee Brainpower definitief doorbrak naar het grote publiek.
Nederlandse hiphop was op dat moment volop in beweging, maar Dansplaat had iets extra’s. Die beat was onmiskenbaar dik, de flow zelfverzekerd, en de hook bleef hangen. Bob jij of bob ik, iedereen bobt. Zelfs mensen die normaal geen hiphop luisterden, deden mee. Het nummer werd een cultureel fenomeen, nog voordat dat woord gemeengoed was.
Maar ergens in het begin van het nummer zit dus die ene zin. Ingezongen door een vrouwenstem die nergens wordt gecrediteerd. Jarenlang ging het verhaal rond dat het misschien een sample was. Sommigen dachten zelfs aan Máxima, wat achteraf gezien vooral iets zegt over hoe mysterieus dat fragment klonk. Wie het echt was? Niemand wist het zeker. Tot nu.
Het antwoord blijkt verrassend eenvoudig én veel persoonlijker. De stem is die van de toenmalige vriendin van Maniak, destijds onderdeel van het producerscollectief rond Brainpower. Geen sample, geen bekende stem van buitenaf, maar iemand uit de directe omgeving van de track. Een detail dat jarenlang onzichtbaar bleef, maar dat het verhaal achter Dansplaat ineens menselijker maakt.
Dat verhaal komt prachtig naar voren in een aflevering van Bart’s Classic Track NL, een YouTube-serie van Radio 2, gepresenteerd door Bart Arens. Het is een format dat nummers niet viert met nostalgische clichés, maar ze fileert. Spoor voor spoor. Waarom werd een bepaalde keuze gemaakt? Hoe ontstond een hit echt? Wie deed wat, en waarom?
Wat opvalt is hoe zorgvuldig die serie is opgebouwd. Geen snelle anekdotes, maar inhoud. De makers gaan net zo diep bij Dansplaat als bij ‘t Regent zonnestralen van Acda en de Munnik, Stil in mij van Van Dik Hout, Oceaan van Racoon of zelfs tracks van Armin van Buuren en hardstyle-iconen. Het maakt niet uit of het pop, rock, dance of hiphop is: het maakproces staat centraal.
Juist daardoor werkt deze aflevering zo goed. Brainpower en TLM nemen de tijd om terug te gaan naar het moment waarop Nederlandse hiphop nog niet vanzelfsprekend op Radio 2 te horen was. Je ziet hoe intuïtie, toeval en technische keuzes samenkomen in iets dat later een tijdsdocument wordt. En pas dan valt dat kleine detail op: die ene stem, achteloos opgenomen, maar voor altijd vastgelegd.
Dat we dit nu pas weten, zegt eigenlijk alles over hoe muziek vroeger werd gemaakt. Minder focus op credits, meer op gevoel. En soms is het juist dat ongedocumenteerde detail dat een nummer zijn magie geeft. En, laten we wel wezen: de serie van Bart Arens bestaat al jaren, en de aflevering met Gert-Jan Mulder (Brainpower, dus), is ook al 2 jaar geleden gepubliceerd, maar wij hadden het nog nooit gezien.
Voor wie Dansplaat kent, maar het verhaal erachter nooit echt hoorde, is deze aflevering verplichte kost. Niet alleen omdat eindelijk duidelijk is wie die zin inzong, maar omdat het laat zien hoe een Nederlandse hiphopklassieker daadwerkelijk werd geboren.
De aflevering met Brainpower en TLM is hier te bekijken:
