De politie telde het afgelopen jaar ruim 535 criminele webwinkels — meer dan de helft maakte reclame via Meta’s platforms. Toch klikken Nederlanders er massaal op. Hoe dat kan, en wat je ertegen doet.
e scrolt ’s avonds rustig door je tijdlijn. Een advertentie springt eruit: 80 procent korting op outdoorkleding van Bever. Rugzak, jas, broek — allemaal voor 85 euro. “Het komt weleens voor,” denk je. Je klikt. Je bestelt. Je wacht. Er komt geen bevestigingsmail. Het geld staat al op een buitenlandse rekening. Welkom in de wereld van de nep-webshop.
Dit is geen randgeval. Uit onderzoek van de politie en de NOS blijkt dat van de 535 officieel aangemerkte criminele webwinkels er 273 — ruim de helft — actief adverteerden op Facebook en Instagram. Gijs van der Linden van het Landelijk Meldpunt Internetoplichting zei het onomwonden: “Wie bij deze website iets bestelt, krijgt niets geleverd.”
En die advertenties bereiken écht grote aantallen mensen. De NOS onderzocht één nepsite die zich voordeed als Bever: in negen dagen werden minstens 25 advertenties geplaatst, die tienduizenden keren werden getoond. Één campagne. Negen dagen.
Waarom is Meta zo aantrekkelijk voor oplichters?
De Consumentenbond onderzocht in 2026 opnieuw hoe nepshops adverteren en concludeerde dat Meta weinig veranderd is. Drie structurele problemen:
Geen verificatie. Je kunt op Facebook en Instagram adverteren met een verzonnen naam, een nieuw aangemaakt e-mailaccount en een prepaid nummer. Betalen kan met gestolen creditcardgegevens of via een katvanger. Meta vraagt nauwelijks iets na.
Bekende merken worden niet gecheckt. Twaalf van de dertig onderzochte nepshops adverteerden met Lidl-producten. Die ruim 3.000 advertenties werden gezamenlijk 4 miljoen keer getoond aan Facebook- en Instagramgebruikers. Lidl hoefde nergens toestemming voor te geven.
Slappe handhaving. De Consumentenbond meldde 27 duidelijk frauduleuze advertenties bij Meta. Slechts vier werden verwijderd. Bij de rest volgde de mededeling dat de advertenties “al niet meer actief” zouden zijn — wat niets zegt over de toekomst.
Reuters onthulde in november 2025 bovendien dat Meta intern schat dat zo’n 10 procent van de jaaromzet van 160 miljard dollar afkomstig is van reclame voor scams en illegale producten. Meta’s eigen detectiesystemen grijpen pas in bij minstens 95 procent zekerheid. Bij twijfel mag een adverteerder gewoon blijven adverteren — zij het tegen een hoger tarief.
De rode vlaggen: dit zijn de signalen om op te letten
1. De korting is belachelijk hoog
Tachtig procent korting op een merk dat normaal niet korting geeft, is een rood alarm. Oplichters weten dat mensen verleid worden door schaarste en urgentie. “Nog maar 3 items op voorraad!” en “Alleen vandaag geldig!” zijn klassieke drukpompen. Echte winkels communiceren niet zo.
2. De advertentie leidt niet naar het echte domein
Klik op een advertentie van — zeg — Coolblue. Staat er in de adresbalk nu coolblue.nl of iets als coolblue-nl-deals.shop? Oplichters maken domeinen die lijken op bekende winkels, maar net een letter, streepje of uitgang anders hebben. Controleer dit altijd voordat je betaalgegevens invoert.
Je kunt een onbekende webshop ook direct checken via veiliginternetten.nl/scamcheck, een gratis tool van de overheid. Sites jonger dan een half jaar zijn per definitie verdacht. Een lage TrustScore (onder drie sterren) is een extra waarschuwing.
3. Het account dat adverteert heeft geen geschiedenis
Klik op de naam van de adverteerder in de advertentie. Zie je een Facebookpagina met weinig volgers, geen posts ouder dan een paar weken en geen organische content? Dan is die pagina speciaal aangemaakt voor de oplichting. Meta’s advertentiebibliotheek is openbaar en laat je zien hoe lang een pagina al adverteert en hoeveel het uitgeeft.
4. Er zijn geen of alleen generieke reviews
Zoals Radar in 2025 rapporteerde: oplichters kopen nepreviews of laten AI positieve recensies genereren. Herken ze zo: ze zijn overdreven positief (“Topservice! Geweldig!”), herhalen de volledige productnaam op een onnatuurlijke manier, en missen specifieke details. Een echte review zegt “de accu gaat twee dagen mee” — een nep-review zegt “het product is uitstekend van kwaliteit.”
Zoek ook altijd op de naam van de webshop plus het woord “oplichting” of “ervaringen” via Google. Slachtoffers delen hun verhaal vaker dan je denkt.
5. De betaalopties zijn beperkt of vreemd
Betrouwbare webshops bieden iDEAL, creditcard en meestal ook achteraf betalen aan. Als een webshop alleen bankoverschrijving, crypto of cadeaukaarten accepteert: wegwezen. Maar ook creditcard en iDEAL zijn geen garantie — het maakt terugboeken wel makkelijker als het fout gaat.
6. De website klopt inhoudelijk niet
Slechte grammatica, Engelse teksten die er toevallig in zijn blijven staan, geen Nederlandse contactgegevens of een contactpagina die leidt naar een generiek formulier — dit zijn allemaal tekenen dat de site in rap tempo is neergezet. Zoek ook naar een KvK-nummer en controleer dat op kvk.nl. Geen KvK, of een KvK die niet overeenkomt met de naam van de winkel? Niet kopen.
7. De afzender-URL in de advertentie klopt niet
In de advertentie staat in kleine letters een webadres. Dat moet exact overeenkomen met de site waar je uitkomt. Als de advertentie zegt dat hij van bever.nl afkomstig is, maar je landt op bever-sale.net, dan ben je opgelicht nog voordat je iets hebt gekocht.
Wat zijn de meest misbruikte categorieën?
Uit het onderzoek van de Consumentenbond uit 2024 blijkt dat nepshops op Facebook en Instagram zich het vaakst richten op: kleding en schoenen, elektronica, meubels en sportartikelen. Populaire merken worden bewust ingezet om vertrouwen te wekken — Lidl, Bever, maar ook grote elektronicaketens en sportmerken. De webshops adverteren gemiddeld 45 dagen voordat ze worden opgeruimd.
De cijfers zijn niet om vrolijk van te worden
In 2024 werden in Nederland 2,4 miljoen mensen slachtoffer van online criminaliteit, waarvan 7,2 procent specifiek te maken had met aankoopfraude via valse webshops of advertenties. In 2022 was dat nog 7,6 procent van alle internetgebruikers die slachtoffer waren — in 2024 was dat gestegen naar 9,4 procent.
De politie verwachtte in 2024 een record van 20.000 aangiften over valse webwinkels — een stijging ten opzichte van de 15.000 aangiften in 2023. En dan weet je dat het werkelijke aantal veel hoger ligt, want de meeste slachtoffers doen geen aangifte.
Wat doe je als je toch slachtoffer bent geworden?
Snel handelen loont. Dit zijn de stappen:
Neem direct contact op met je bank en verzoek een terugboeking (chargebacks werken het best bij creditcardbetalingen). Doe daarna aangifte bij de politie via politie.nl — ook al verwacht je weinig, de aangiftes vormen het bewijs dat de politie nodig heeft om nepsites te laten verwijderen. Meld de advertentie op Facebook of Instagram als oplichting, en rapporteer de site ook bij Fraudehelpdesk.
En Meta dan?
De Consumentenbond heeft in september 2024 een officiële klacht ingediend bij de Europese Commissie — de toezichthouder voor grote onlineplatforms onder de Digital Services Act. Die klacht ligt nog altijd bij de Commissie. Intussen verdient Meta vrolijk door.
Voor de politie is de boodschap helder: Meta ziet de advertenties, maar grijpt niet in. “Als heel veel mensen zo’n advertentie zien, is er altijd wel iemand die daarop klikt,” zegt teamleider Gijs van der Linden. Dat is precies de reden waarom dit zo winstgevend blijft voor criminelen — en waarom jij zelf de eerste verdedigingslinie bent.
Samengevat: de snelle checklist
Voordat je op een advertentie klikt en iets koopt via Facebook of Instagram:
- Klopt het domein exact met de officiële website van het merk?
- Is de korting realistisch voor dit merk?
- Checkt de pagina van de adverteerder als bestaand en actief?
- Staat de webshop niet op de zwarte lijst van de politie?
- Scoort de site positief bij veiliginternetten.nl/scamcheck?
- Zijn er echte, specifieke klantreviews te vinden buiten de eigen site?
Als twee of meer van deze vragen niet met “ja” beantwoord kunnen worden: niet kopen. Ga rechtstreeks naar de officiële website via Google, typ het adres zelf in, en kijk of het product ook daar te vinden is. Een seconde extra voorzichtigheid is goedkoper dan 85 euro kwijtraken aan een zak niks.
