Een simpel berichtje op een oude Nokia-telefoon leidde begin deze eeuw tot een van de grootste veranderingen in hoe Nederlanders televisie kijken. William Valkenburg kreeg in 2002 een ingeving na het zien van de woorden ‘oproep gemist’, waarna hij het concept voor Uitzending Gemist bedacht, zo beschrijft hij in een recente terugblik.
Tijdens een vergadering bij de NOS liep Valkenburg even naar buiten, keek op zijn telefoon en zag daar de gemiste oproep staan. Dat ene woordje ‘gemist’ bleek de sleutel. Internet stond destijds nog in de kinderschoenen en online video was allesbehalve vanzelfsprekend. Termen als ‘breedband’ en ‘smalband’ klonken eerder als technische jargon dan als iets waar kijkers warm voor liepen. Valkenburg zocht daarom naar een ingang die wél direct begrepen werd.
Die vond hij in psychologie in plaats van technologie. Door mensen te vertellen dat ze iets “gemist” hadden, ontstond er een gevoel van urgentie. Nog diezelfde dag werd de naam Uitzending Gemist vastgelegd. Het begon klein, als een bescheiden onderdeel op Omroep.nl, zonder uitgewerkt businessplan of grote lancering. “Learning by doing” was het devies – een aanpak die achteraf verrassend goed uitpakte.
Het effect liet niet lang op zich wachten. Waar online video eerst nauwelijks werd aangeklikt, zorgde de nieuwe naam ervoor dat kijkers het platform wél wisten te vinden. Binnen een paar jaar groeide het gebruik van zo’n duizend streams per dag naar duizend per minuut. Daarmee liep Nederland opvallend vooruit op de latere wereldwijde doorbraak van streamingdiensten.
Volgens Valkenburg was die innovatie mede mogelijk doordat de publieke omroep destijds ruimte kreeg om te experimenteren zonder directe druk om winst te maken. Inmiddels is Uitzending Gemist geëvolueerd tot NPO Start, en is ‘on demand’ kijken de norm geworden. Wat begon met een gemiste oproep, blijkt achteraf vooral een gemiste kans te hebben voorkomen: die van televisie die vastzit aan een uitzendtijd.
Meer hierover in een uitgebreide podcast van Recorder Magazine.
