Meta en TikTok laten bewust meer schadelijke berichten op hun platforms staan en behandelen klachten van politici sneller dan meldingen van bijvoorbeeld online gepeste kinderen. Dat blijkt uit verklaringen van (voormalige) medewerkers van beide bedrijven in een onderzoek van de BBC, aangehaald in een scherpe analyse van Cybernews-hoofdredacteur Jurgita Lapienytė.
Meta zou algoritme oprekken voor ‘grensgevallen’
Volgens het BBC-onderzoek, waar Cybernews uitgebreid naar verwijst, kregen engineers bij Meta de opdracht om meer zogenoemde borderline content toe te laten om de concurrentiestrijd met TikTok te winnen. Dat zijn berichten die wettelijk mogen, maar duidelijk schadelijk kunnen zijn: denk aan haatdragende, seksistische, racistische of complotgedreven posts. Hoe meer mensen erop reageren, hoe hoger ze eindigen in de tijdlijn – en hoe interessanter voor adverteerders.
Meta zou in 2024 bovendien ongeveer 16 miljard dollar, omgerekend rond de 14,77 miljard euro, hebben verdiend aan nepadvertenties en verboden producten. Dat bedrag komt uit interne documenten van Meta zelf, aldus Cybernews. Officieel ontkent het bedrijf dat het bewust schadelijke inhoud versterkt, maar de cijfers suggereren volgens Lapienytė dat de morele grens net zo rekbaar is als de timeline.
De logica achter de algoritmes is simpel uit te leggen: alles waar jij op klikt, langer naar kijkt of op reageert, wordt gezien als “meer graag, dank u”. Dat betekent dat woede-opwekkende posts – ragebait – extra vaak worden getoond. Niet omdat je daar als mens beter van wordt, maar omdat je er als gebruiker langer door blijft scrollen. En tijd is advertiegeld.
TikTok zou politici voortrekken bij klachten
TikTok komt er in het verhaal niet veel beter vanaf. Volgens de klokkenluiders zou het platform klachten van politici en andere invloedrijke accounts sneller behandelen dan meldingen van gewone gebruikers, zelfs als het gaat om minderjarigen die worden gecyberpest. De reden: eventuele dreigingen van regulering of een verbod zouden zo worden ingedamd. Een boze minister krijgt dus eerder gehoor dan een tiener met een volle inbox aan haatreacties.
Lapienytė wijst erop dat dit niet alleen slecht nieuws is voor de mentale gezondheid – met gevolgen als verslaving, verstoorde slaap, concentratieproblemen en in ernstige gevallen zelfbeschadiging – maar ook voor de democratie. Groepen die precies begrijpen hoe algoritmes werken, kunnen doelbewust desinformatie verspreiden om verkiezingen te beïnvloeden. Regels lijken daarbij vooral voor de bühne: wat zij ironisch “performative compliance” noemt, is volgens haar vooral doen alsof je streng bent, terwijl het advertentie-rad gewoon doordraait.
Terwijl overheden en platforms eindeloos blijven discussiëren over definities als “grensoverschrijdend” en “toegestane satire”, blijft de praktijk hetzelfde: wie het hardst klikt, schreeuwt en polariseert, krijgt de meeste zichtbaarheid. En kwetsbare groepen – zoals kinderen die online worden aangevallen – staan onderaan de support-lijst.
FAQ over Meta, TikTok en schadelijke content
Wat is precies het belangrijkste verwijt aan Meta en TikTok?
Volgens verklaringen van klokkenluiders, zoals samengevat door Cybernews op basis van een BBC-onderzoek, zouden Meta en TikTok bewust meer schadelijke maar legale inhoud toestaan om meer betrokkenheid (en dus advertentie-inkomsten) te genereren. Daarnaast zouden klachten van politici op TikTok prioriteit krijgen boven meldingen van kwetsbare gebruikers, zoals gepeste minderjarigen.
Wat wordt bedoeld met ‘borderline content’?
Borderline content is inhoud die wettelijk nog net is toegestaan, maar wel duidelijk schadelijk kan zijn. Denk aan:
- seksistische of misogynistische posts
- racistische uitspraken
- inhoud die extremisme normaliseert of vergoelijkt
Platforms kunnen zeggen: “Het is niet strafbaar, dus het mag blijven staan”, terwijl het effect op gebruikers wel degelijk negatief is.
Hoe verdienen platforms hier geld aan?
Hoe langer je op een app blijft en hoe meer je reageert, hoe meer advertenties je ziet. Ragebait – berichten die je laten schrikken, boos maken of choqueren – zorgen ervoor dat je blijft hangen, deelt of reageert. Dat vergroot de kijktijd en dus de advertentie-inkomsten. Cybernews verwijst naar interne documenten waaruit zou blijken dat Meta in 2024 ongeveer 14,77 miljard euro verdiende aan scam-advertenties en verboden producten.
Hoe reageren Meta en TikTok op deze beschuldigingen?
Beide bedrijven ontkennen volgens de aangehaalde berichtgeving dat zij opzettelijk schadelijke inhoud versterken. Ze stellen dat hun algoritmes zijn ontworpen om gebruikers relevante en veilige content te tonen. Concrete details over hoe klachten van politici of minderjarigen precies worden afgehandeld, worden in de door Cybernews aangehaalde teksten niet gegeven.
Wat zijn de risico’s voor gebruikers, vooral jongeren?
In de analyse van Cybernews worden onder meer de volgende risico’s genoemd:
- verslaving aan sociale media
- problemen met concentratie en slaap
- moeite om echt en nep, of goed en fout, van elkaar te onderscheiden
- radicalisering door steeds extremere content
- depressieve gevoelens en in ernstige gevallen zelfbeschadiging
Waar komt deze informatie vandaan?
De kern van de beschuldigingen is gebaseerd op een onderzoek van de BBC, waarin een reeks (voormalige) medewerkers van Meta en TikTok aan het woord komen. Cybernews-hoofdredacteur Jurgita Lapienytė heeft dat onderzoek geanalyseerd en samengevat in een opiniestuk, waarin zij de gevolgen voor gebruikers en de samenleving beschrijft.
Wordt er in de aangehaalde stukken gesproken over Nederlandse of Europese maatregelen?
In de tekst die Cybernews deelt, worden geen specifieke Nederlandse of Europese maatregelen genoemd. Er wordt in algemene zin gesproken over wetgevers en regulering, maar zonder concrete verwijzing naar bepaalde wetten of landen.
META:
Klokkenluiders stellen dat Meta en TikTok bewust schadelijke ‘borderline’ content laten staan en klachten van politici boven online gepeste kinderen plaatsen, met zware gevolgen voor gebruikers en democratie.
SEO_TITEL:
Klokkenluiders: Meta en TikTok geven politici voorrang op cybergepeste kinderen
SLUG:
meta-tiktok-klokkenluiders-borderline-content-politici
