Je herkent het scenario ongetwijfeld: je zit rustig aan het avondeten als er een nummertje op je scherm verschijnt dat je niet kent, je neemt op, en een vrolijke stem deelt mee dat je “als trouwe klant” recht hebt op een fantastisch nieuw abonnement. Alsof je daar op zat te wachten tussen de pasta en de salade. Die ergernissen behoren vanaf 1 juli 2026 in theorie tot het verleden — althans voor de allervervelendste categorie: de telecompartijen zoals KPN, Odido en Ziggo. De Telecommunicatiewet is op die datum flink aangescherpt. Maar werkt zo’n wet ook écht? We zetten alles voor je op een rij.
Wat verandert er precies?
Tot nu toe gold er in Nederland al een opt-in systeem voor telemarketing: bedrijven mochten je in principe alleen bellen als jij daar vooraf toestemming voor had gegeven. Maar op dat opt-in systeem gold één belangrijke uitzondering: bestaande en voormalige klanten mochten wél worden gebeld voor “eigen gelijksoortige producten of diensten” — de zogenoemde soft opt-in of klantrelatie-uitzondering.
Per 1 juli 2026 is die uitzondering vervallen. Toestemming is nu in vrijwel alle gevallen verplicht, ongeacht of iemand klant is geweest of niet. Simpel gezegd: het maakt niet meer uit of je twintig jaar lang je internet bij KPN hebt afgenomen — zonder dat jij expliciet “ja, bel me maar” hebt gezegd, mag KPN je niet meer opbellen voor een nieuwe aanbieding.
De aanleiding voor de wetswijziging lag bij de telefonische verkoop van energiecontracten. Ondanks eerder aangescherpte regels bleven klachten daarover binnenstromen, en de wetgever koos er uiteindelijk voor dit breder aan te pakken — waardoor de nieuwe regels gelden voor álle telecomaanbieders, energiebedrijven, verzekeraars en andere commerciële partijen.
Wat betekent dit concreet voor jou?
Vroeger kon KPN, Ziggo of Odido je dus zomaar bellen omdat je ooit klant was (geweest). Vanaf 1 juli is dat verder ingeperkt: ook bellen naar iemand die klant is of is geweest, is niet meer toegestaan. De enige manier waarop telecomaanbieders je nog mogen bellen voor een commercieel aanbod, is als jij daarvoor vooraf uitdrukkelijk toestemming hebt gegeven — en die toestemming moet aantoonbaar zijn vastgelegd.
Er is één interessante nuance: servicegesprekken mogen wél, commerciële aanbiedingen daarin niet. Een lopend contract beheren, een storing afhandelen, een levertijd doorgeven of een klanttevredenheidsonderzoek doen blijft gewoon toegestaan zonder opt-in. Zodra de medewerker in datzelfde gesprek overstapt op een aanbieding (“we hebben trouwens een nieuw pakket”), valt dat tweede deel onder het opt-in-regime.
Bovendien geldt de bescherming niet alleen voor consumenten. De wet beschermt “natuurlijke personen” — in de praktijk omvat dat consumenten én zelfstandigen die werken via een rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid, zoals een eenmanszaak, vof, commanditaire vennootschap of maatschap. Daarmee valt het overgrote deel van de Nederlandse zzp’ers onder de bescherming.
Werk je via een besloten vennootschap, dan val je als rechtspersoon buiten de nieuwe regels.
KPN en Ziggo: al eerder op de vingers getikt
De wet komt niet zomaar uit de lucht vallen. Toezichthouder ACM (Autoriteit Consument & Markt) heeft al ruim voor 1 juli actie ondernomen. KPN heeft haar werkwijze voor telemarketing aangepast na interventie van de ACM. Uit onderzoek bleek dat het bedrijf de regels rond telemarketing niet goed naleefde: consumenten en kleine ondernemers werden gebeld zonder toestemming, telefonische verkopers waren niet altijd duidelijk over de reden van het gesprek, en KPN controleerde onvoldoende of de callcenters die zij inhuurden zich aan de regels hielden.
KPN is overigens niet de eerste telecomaanbieder die werd aangesproken: eerder werd VodafoneZiggo (Ziggo) al door de ACM op de vingers getikt voor ongewenste telemarketing. Dat past mooi in het bredere beeld dat we eerder schetsten over de verschuivende machtsverhoudingen tussen KPN, Odido en Ziggo op de telecommarkt — partijen die al onder druk staan, kunnen zich reputatieschade door agressieve verkooptactieken al helemaal niet permitteren.
ACM-bestuurslid Manon Leijten laat er geen misverstand over bestaan: “Telemarketing is al jarenlang een hardnekkig probleem en meldingen hierover behoren steevast tot de top vijf van klachten bij de ACM. Met name energieleveranciers en telecombedrijven zorgen voor veel meldingen. Hier moet nu echt verandering in komen.”
De uitzonderingen: wie mag nog wél bellen?
Niet iedereen valt onder het verbod. Vanaf 1 juli 2026 geldt er een algemeen opt-in-regime voor telemarketing, maar de uitzonderingen zijn: loterijen met een maatschappelijk doel (zoals de Postcode Loterij of de Grote Clubactie), ideële en charitatieve organisaties (waaronder goede doelen en politieke partijen), en uitgeverijen van periodieken. Die mogen bestaande en voormalige klanten of donateurs dus nog gewoon bellen. Voor alle andere sectoren — energie, telecom, verzekeringen, financiële dienstverlening, abonnementsdiensten — geldt het verbod volledig.
De toestemmingstruc die bedrijven nu al uitspelen
Hier begint het interessant — en een tikje cynisch — te worden. Want natuurlijk hebben slimme marketingafdelingen alvast nagedacht over hoe ze de nieuwe regels kunnen omzeilen. De ACM krijgt signalen dat bedrijven consumenten momenteel benaderen met het verzoek toestemming te geven voor toekomstige telemarketinggesprekken ná 1 juli. Dat is op zichzelf niet verboden, maar consumenten moeten zich er wel van bewust zijn dat zij met zo’n toestemming ook na 1 juli telefonisch benaderd kunnen blijven worden.
Met andere woorden: als jij de afgelopen weken werd gebeld door je internetprovider met de vraag “mag ik u in de toekomst nog bellen met interessante aanbiedingen?”, dan was dat geen vriendelijk gebaartje — dat was een race tegen de klok om je toestemming vast te leggen vóórdat de wet van kracht werd.
De ACM heeft inmiddels ook expliciet aangegeven dat het verkrijgen van een opt-in voor telemarketing zelf wordt beschouwd als onderdeel van een commercieel aanbod. Dit betekent dat oud-klanten zonder voorafgaande toestemming niet telefonisch mogen worden benaderd met het doel alsnog een opt-in te verkrijgen. Dit verbod geldt ook wanneer het gesprek primair een ander doel heeft, zoals een servicegesprek.
Heb je zo’n toestemming wél al eerder gegeven? Dan kun je die altijd weer intrekken. Consumenten die eerder toestemming hebben gegeven voor telemarketing en daar later spijt van hebben, kunnen die toestemming ook weer intrekken. Bedrijven die mensen telefonisch benaderen voor aanbiedingen moeten ook altijd aanbieden om hen uit het belbestand te halen.
Maar werkt die wet ook écht in de praktijk?
Dat is de hamvraag. De ACM belooft stevig te handhaven. De ACM controleert of bedrijven zich houden aan de wetgeving en laat weten dat zij hier scherp op zal toezien: “We hebben verschillende instrumenten tot onze beschikking, waaronder dwangsommen en boetes.”
Ook leggen zij uit dat het bedrijf waarmee de klant een contract afsluit altijd verantwoordelijk is voor het hele verkoopproces — ook als de overtreding eerder in de keten plaatsvindt, bijvoorbeeld door een callcenter of een ingehuurde partij.
Dat laatste is een bewuste keuze. Telecomaanbieders en energiebedrijven besteden hun telemarketingactiviteiten doorgaans uit aan externe callcenters, en wentelden de verantwoordelijkheid in het verleden graag af op die tussenpersoon. Dat gaat nu niet meer: wie zonder geldige opt-in belt, riskeert een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom. Ook ketenaansprakelijkheid speelt: een opdrachtgever blijft verantwoordelijk voor wat een ingehuurd callcenter doet.
Toch is enig scepticisme op zijn plek. De bewijslast ligt bij het bellende bedrijf: wordt er een klacht ingediend, dan moet het bedrijf aantonen dat geldige toestemming is verkregen — niet de gebelde persoon. Dat is goed nieuws voor consumenten, maar handhavingstaat of valt met de bereidheid van consumenten om daadwerkelijk melding te doen. De ACM roept mensen op om zich te blijven melden als zij vermoeden dat bedrijven zich niet aan de regels houden: hoe meer inzicht de ACM heeft in waar het misgaat, hoe effectiever zij kan optreden.
Wat kun jij zelf doen?
Gebeld worden zonder dat je toestemming hebt gegeven? Dan heb je een paar opties. Ten eerste kun je een melding indienen bij de ACM via ConsuWijzer. Daarnaast heb je het zogenoemde ‘recht van verzet’: als een telemarketeer je belt met een verkooppraatje, moet diegene ook telefonisch aanbieden om je uit het belbestand te halen. Vraagt de beller dat niet, dan kun je het bedrijf daar zelf expliciet om verzoeken.
Belangrijk om te weten: anoniem bellen mag niet meer — het telefoonnummer van de organisatie moet zichtbaar zijn. Zie je dus een anoniem of afgeschermd nummer en wordt je daarna toch een commercieel voorstel gedaan? Dan is er vrijwel zeker iets mis, en is een melding bij de ACM meer dan terecht.
Ten slotte: check ook goed wat je hebt ondertekend de laatste tijd. Bedrijven moeten vanaf 1 juli vooraf uitdrukkelijke toestemming (opt-in) hebben om consumenten telefonisch te benaderen. Die toestemming moet aan alle wettelijke vereisten voldoen en mag bijvoorbeeld niet telefonisch tijdens een servicegesprek worden verkregen. Staat er ergens in de kleine lettertjes van een contract of een online formulier een vinkje dat je hebt aangezet? Dan heb je mogelijk al toestemming gegeven — en mag dat bedrijf je dus nog gewoon bellen.
