Je hebt net duizenden euro’s geboekt voor een zomervakantie op basis van glanzende hotelfoto’s. Het zwembad ziet er kristalblauw uit, de kamer is ruim en licht, het uitzicht is adembenemend. Dan kom je aan en blijkt de realiteit net iets minder spectaculair dan verwacht. Dat is al langer een bekend probleem bij online boeken. Maar AI maakt het erger.
PR-bureau ABCD Agency onderzocht samen met AI-forensisch bedrijf ContentGuard.me een steekproef van 25.550 hotelfoto’s op grote boekingsplatformen in zeven bestemmingen. De conclusie: ongeveer 19 procent van alle geanalyseerde foto’s bevatte ten minste één signaal dat duidt op AI-bewerking of AI-generatie. Dat is bijna één op de vijf.
De methode is relevant om te begrijpen. ContentGuard.me analyseerde zowel technische metadata in de bestanden als visuele anomalieën in de beelden zelf: onregelmatige pixelpatronen, inconsistenties in details, en de typische gladde perfectie die AI-beeldgeneratie produceert. Een foto werd als verdacht gemarkeerd zodra er ten minste één signaal aanwezig was. Het onderzoek maakt geen onderscheid tussen volledig AI-gegenereerde beelden en traditionele foto’s die achteraf AI-bewerkt zijn.
Kreta springt eruit, Hamburg het meest
De resultaten per bestemming lopen fors uiteen. Kreta scoort het hoogst van de klassieke zonvakantiebestemmingen: 23 procent van de onderzochte hotelfoto’s toonde tekenen van AI-manipulatie, 960 van de 4.139 beelden. Bijna één op de vier. Alanya in Turkije staat op 13 procent, Sicilië op 11 procent en Mallorca relatief laag op 9 procent.
Opvallender zijn de cijfers voor de twee onderzochte steden. In Hamburg is 36 procent van de foto’s verdacht, in Berlijn 27 procent. De onderzoekers geven een mogelijke verklaring: stadshotels gebruiken vaker aanvullende beelden die niet het hotel zelf tonen maar bekende stadsgezichten — de televisietoren, een stadslandschap — en dit soort illustratieve beelden wordt vaker volledig AI-gegenereerd. Maar zelfs als je die verklaring accepteert, blijft het aandeel hoog.
Wat AI met hotelfoto’s doet
Traditionele beeldbewerking van hotelfoto’s bestaat al decennia. Slimme lichtinval, een groothoeklens, kleursaturatie — het zijn bekende trucs om een kamer groter of een zwembad blauwer te laten lijken. AI tilt dat naar een ander niveau. Proportie-aanpassingen zijn veel moeilijker te detecteren. Meubels kunnen er nieuwer uitzien dan ze zijn. Vegetatie kan weelderiger worden, luchten helderder, water schitterender. En het kan in minuten, voor bijna niets.
Het gevolg is een verwachtingskloof bij aankomst die leidt tot teleurstelling, klachten en een erosie van vertrouwen in platforms die afhankelijk zijn van geloofwaardige beeldvorming. We schreven eerder al over hoe Nederlanders steeds later hun vakantie boeken en sterk leunen op vakantiegeld — mensen die onder tijdsdruk boeken en nauwelijks vergelijken, zijn extra kwetsbaar voor misleidende beelden.
Het bredere fraudepatroon past in een trend die we al vaker signaleerden. We schreven over hoe nep-webshops op Facebook en Instagram steeds professioneler worden en hoe fraudeurs steeds overtuigendere digitale identiteiten bouwen. AI-gegenereerde hotelfoto’s zijn een variant van hetzelfde principe: de digitale belofte die niet overeenkomt met de fysieke werkelijkheid. Het verschil is dat dit bij hotels volledig legaal is — er bestaat vooralsnog geen regelgeving die AI-bewerkte commerciële productfoto’s verbiedt of een labelingsverplichting oplegt.
Deepfake-expert Jens Kramosch van ContentGuard.me: “Hotelfoto’s zijn altijd al bewerkt. Maar AI neemt dit naar een compleet ander niveau. Wanneer beelden niet alleen worden opgepoetst maar fundamenteel worden veranderd, dreigt de grens tussen marketing en misleiding te vervagen.”
Wat kun je zelf doen?
Platforms als Google Hotels en TripAdvisor aggregeren reviewfoto’s van echte gasten naast de officiële hotelbeelden. Die gastenfoto’s zijn niet AI-bewerkt en geven een veel realistischer beeld van de werkelijke staat van een kamer of zwembad. Ook de straatniveaubeelden van Google Maps rondom een hotel geven een eerlijker indruk van de ligging dan een AI-gegenereerd zonsondergangslandschap.
